SaaS ne demek?
Hizmet olarak yazılım (SaaS), bir programı satın alıp kendi bilgisayarınıza kurmak yerine internet üzerinden kullandığınız modeldir. Program sağlayıcının sunucularında çalışır, siz bir tarayıcı ya da uygulama üzerinden giriş yaparsınız. Ödeme tek seferlik lisans yerine aylık ya da yıllık abonelikle yapılır. Güncellemeler, yedekleme ve sunucu bakımı sağlayıcının işidir; bir sabah girdiğinizde yeni özelliği hazır bulursunuz. Buna karşılık programın nasıl çalışacağına ve verinin nerede tutulacağına sağlayıcı karar verir. Bugün online ön muhasebe programları, e-posta ve ofis paketleri, toplantı uygulamaları ve hazır müşteri takip programları (CRM) bu modelle çalışıyor. Konuya iki taraftan bakmak gerekir: işletmenizde kullandığınız abonelikli yazılımlar ve kendi yazılımınızı abonelikle satmak.
İşletmeniz için SaaS kullanırken neye bakmalısınız?
SaaS'ın avantajı açıktır: kurulum gerektirmez, hızlı başlarsınız ve teknik bakım sizin üzerinizde değildir. Bunun karşılığında bazı konuları baştan sormak gerekir. Abonelik ücreti kullanıcı sayısı arttıkça nasıl değişiyor? Verileriniz nerede saklanıyor ve aboneliği bıraktığınızda onları hangi biçimde dışa aktarabiliyorsunuz? Sağlayıcı bir özelliği kaldırırsa ya da koşulları değiştirirse alternatifiniz ne? Kullandığınız diğer programlarla bağlantı kurulabiliyor mu? Bu soruların cevabı, birkaç yıl sonra kendinizi bir sisteme kilitlenmiş bulup bulmayacağınızı belirler. İşinizin merkezindeki bir süreci tamamen bir abonelik yazılımına bağladığınızda, o yazılımın kesintisi sizin işinizin de durması demektir; sağlayıcının destek kanallarını ve kesinti durumundaki taahhütlerini bu gözle okuyun. Deneme süresi sunan ürünleri gerçek bir iş haftasıyla deneyin, çünkü örnek veriyle her yazılım kolay görünür. Abonelikleri yılda bir kez topluca gözden geçirmek de iyi bir alışkanlıktır; ekip büyüdükçe kullanıcı başına ödenen hesaplar fark edilmeden birikir, kimsenin girmediği hesaplar da ödenmeye devam eder.
Kendi yazılımınızı abonelikle satmak için neler gerekir?
Madalyonun öbür yüzünde, kendi yazılım fikrini SaaS olarak satmak isteyen girişimci ya da firma vardır. Burada iş, çalışan bir programdan fazlasıdır. Her müşterinin kendi hesabıyla girdiği, düzenli ödeme yaptığı ve hizmetin her gün kesintisiz sunulduğu bir yapı kurmanız gerekir. Müşteri işini bu yazılıma emanet ettiği için güvenlik ve süreklilik beklentisi de yüksektir. Kısacası SaaS'ta ürün yalnızca yazılım değil, o yazılımın her gün çalışır halde tutulmasıdır. Bir SaaS ürününün temel parçaları şunlardır:
- Üyelik ve giriş: kayıt, e-posta doğrulama, şifre sıfırlama ve isteğe bağlı iki adımlı doğrulama.
- Müşteri verilerinin ayrılması: her müşteri yalnızca kendi verisini görmeli, bir müşterinin yoğunluğu ya da hatası diğerlerini etkilememeli.
- Abonelik ve ödeme: paket seçimi, deneme süresi, ücretin her dönem otomatik tahsil edilmesi, başarısız ödemede hatırlatma, paket değiştirme ve iptal. Kart bilgileri sizin sunucunuzda değil, ödeme kuruluşunda saklanır; bu yüzden seçtiğiniz ödeme kuruluşunun düzenli tahsilatı desteklemesi gerekir.
- Yetki ve roller: müşterinin kendi ekibine kullanıcı ekleyip kimin neyi göreceğini belirleyebilmesi.
- Yönetim paneli: tüm müşterileri, abonelikleri ve geliri tek ekrandan izleyebilmeniz.
- Güvenlik ve yedekleme: şifrelerin ve hassas bilgilerin şifreli saklanması, düzenli yedek ve erişim kayıtları.
- Güncelleme düzeni: yeni sürümü önce test ortamında denemek ve müşterileri kesintiye uğratmadan yayınlamak.
- Bildirim ve destek: hoş geldin e-postası, ödeme ve yenileme bildirimleri ve müşterinin sorun iletebileceği bir destek kanalı.
Kendi SaaS ürününüze nereden başlamalısınız?
En sık yapılan hata, ilk günden bütün özellikleri yapmaya çalışmaktır. Daha sağlıklı yol, fikrin asıl sorununu çözen en küçük çalışan sürümü (MVP) çıkarmak, birkaç gerçek kullanıcıyla denemek ve geri bildirime göre büyütmektir. Altyapının ise baştan çok müşteriye göre kurulması gerekir. Müşteri ayrımı ve abonelik mantığı sonradan eklenmeye çalışıldığında çoğu zaman sistemin önemli bir kısmını yeniden yazmak gerekir. Ücretlendirme modelini de erken düşünün: tek paket mi, kullanıcı sayısına göre mi, kullanım miktarına göre mi ücret alacağınız altyapıdaki bazı kararları etkiler. Deneme süresi sunacaksanız, deneme bittiğinde ücretli pakete geçişin nasıl işleyeceğini de baştan tasarlayın. Yasal tarafı da ürünle birlikte planlayın: kullanım koşulları, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) kapsamındaki aydınlatma metni, mesafeli satışa ilişkin metinler ve faturalandırma düzeni yayından önce hazır olmalıdır.
Başlamadan önce üç soruyu yazılı olarak cevaplayın: Ürününüz kimin hangi sorununu çözüyor, müşteri hangi paket için ne sıklıkla ödeme yapacak ve ilk sürümde mutlaka olması gereken üç özellik hangisi? Bu cevaplar hem yazılım ekibiyle yapacağınız ilk görüşmenin hem de ilk müşterilerinizle yapacağınız konuşmaların temeli olur. Adorb, birden çok müşteriye tek altyapıdan hizmet veren abonelik tabanlı ürünleri fikir aşamasından yayına kadar geliştiriyor; kendi markanızla işletebileceğiniz bir kripto alım-satım botu SaaS altyapısı da bu ürünlerden biri.