Web Tasarım Firması Seçerken Sormanız Gereken 10 Soru
Web sitesi yaptıracağınız firmayı seçerken fiyatın ötesine bakın. Sahiplikten bakıma, takvimden arama görünürlüğüne kadar sormanız gereken 10 soru.
Web sitesi yaptırmak için birkaç firmadan teklif aldınız ve hepsi birbirine benziyor. Tasarımlar şık, cümleler iddialı ve süreler birbirine yakın görünüyor. Aradaki farkı görmek için doğru soruları sormanız gerekir. Aşağıdaki on soru, hangi firmayla çalışırsanız çalışın işinize yarar. Amaç firmayı sınava sokmak değil, ileride sürpriz yaşamamanız için beklentileri baştan netleştirmektir. İyi bir firma bu soruların hiçbirinden rahatsız olmaz, hatta çoğunu siz sormadan anlatır. Liste teknik bilgi gerektirmeyecek şekilde hazırlandı; her sorunun altında iyi bir cevabın neye benzediğini de bulacaksınız.
1. Benim işime benzer hangi siteleri yaptınız?
Referans listesi görmek yetmez; yayında olan siteleri kendi telefonunuzdan açın. Hızlı açılıyor mu, aradığınız bilgiyi kolayca buluyor musunuz, iletişim düğmesi göz önünde mi? Mümkünse firmanın çalıştığı bir işletmeyle kısaca konuşun. Aynı sektörde iş yapmış olmak şart değildir, ama firmanın sizin müşterinizin nasıl karar verdiğini anlamaya çalışması önemlidir. İlk görüşmede yalnız teknik konuşan ama işinizi hiç sormayan bir firma, siteyi de kendi gözüyle kurar. Referans sitelerin yalnız güzel görünüp görünmediğine değil, işletmeye müşteri getirip getirmediğine de bakın; bunu en iyi o işletmenin sahibi söyler.
2. Alan adı, site ve içerik kimin adına olacak?
Bu, listenin en önemli sorusudur. Alan adınız (internet adresiniz) sizin ya da şirketinizin adına kayıtlı olmalıdır. Sitenin dosyaları, içerikleri ve yönetim paneline erişim de size ait olmalıdır. Aksi hâlde ileride firma değiştirmek istediğinizde adresinizi ya da sitenizi geri almakta zorlanabilirsiniz. Yönetim paneline, hosting hesabına ve alan adı paneline ait kullanıcı bilgilerinin teslimde size verileceğini de teyit edin. Cevap net değilse bu konuyu sözleşmeye yazdırın.
3. Hangi altyapıyı öneriyorsunuz ve neden?
Her işe aynı altyapıyı öneren firmaya karşı dikkatli olun. Standart bir tanıtım sitesi için WordPress gibi hazır bir sistem hızlı ve ekonomik olabilir. Özel işlevler, yüksek ziyaretçi sayısı ya da üst düzey güvenlik gereken işlerde tamamen özel geliştirme daha doğru olabilir. İyi bir cevap "her zaman şu" diye değil, "sizin ihtiyacınız için şu, çünkü" diye başlar. Önerilen altyapının ileride büyümeye uygun olup olmadığını da sorun. Bugün beş sayfalık bir site istiyor olabilirsiniz, ama yarın E-ticaret ya da çok dil eklemek isteyebilirsiniz.
4. Siteyi kendim güncelleyebilecek miyim?
Yeni bir fotoğraf, duyuru ya da küçük bir metin değişikliği için her seferinde firmaya yazmak zorunda kalmak hem zaman hem para kaybıdır. Bir yönetim paneli olup olmadığını, panelin ne kadar kolay kullanıldığını ve size kullanım eğitimi verilip verilmeyeceğini sorun. Mümkünse paneli teslimden önce kendiniz deneyin. Panelde neleri değiştirebileceğinizi ve neler için yine firmaya ihtiyaç duyacağınızı baştan bilmek, ileride hayal kırıklığını önler. Sonradan takıldığınızda kime soracağınızı da öğrenin.
5. Teklife tam olarak neler dahil, neler değil?
Teklifleri karşılaştırırken yalnız toplam rakama bakmak yanıltır. Kaç sayfa yapılacağı, kaç revizyon turunun dahil olduğu, metinleri ve fotoğrafları kimin hazırlayacağı, alan adı ve hosting giderinin teklife dahil olup olmadığı ve yayından sonraki bakımın ayrıca ücretlendirilip ücretlendirilmediği tek tek yazılı olmalıdır. Birbirine benzeyen iki teklif, kapsam olarak çok farklı olabilir. Belirsiz kalan her kalem için "Bu dahil mi?" diye sorun ve cevabı yazılı alın. Ödemelerin hangi aşamalara bağlı olduğunu da konuşun.
6. Takvim nasıl olacak, gecikme olursa ne olur?
Gerçekçi bir takvim, sizin teslim etmeniz gerekenleri de içerir: içerikler, onaylar ve erişim bilgileri. Hangi aşamanın ne zaman biteceğini ve gecikmelerin genellikle nereden kaynaklandığını sorun. Hiçbir koşul belirtmeden çok kısa süre vaat eden bir teklife temkinli yaklaşın; hızın bedeli çoğu zaman atlanan testlerle ödenir. Projede sizinle kimin muhatap olacağını ve hangi kanaldan iletişim kuracağınızı da öğrenin; sorularınıza düzenli dönüş almak takvim kadar önemlidir.
7. Site telefonda ve hız açısından nasıl test ediliyor?
Ziyaretçilerinizin büyük bölümü sitenize muhtemelen telefondan gelecek. Sitenin farklı ekranlarda nasıl test edildiğini ve açılış hızının nasıl ölçüldüğünü sorun. Google'ın sayfa deneyimini ölçtüğü değerleri (Core Web Vitals) bilen bir firma bu soruya somut bir cevap verir ve ölçüm sonucunu size gösterebilir. Formların, arama düğmesinin ve harita bağlantısının telefonda gerçekten çalıştığının yayından önce kontrol edilip edilmediğini de sorun.
8. Arama motoru ve yapay zekâ aramaları için baştan ne yapıyorsunuz?
Google'da üst sıralara çıkmak yayından sonra da emek ister, ama temelin baştan doğru atılması gerekir: sayfa başlıkları, açıklamalar, düzgün sayfa adresleri, hızlı açılış ve anlaşılır bir içerik yapısı. Bugün ChatGPT gibi yapay zekâ araçları da sorulara cevap verirken sitelerden bilgi alıyor. Firmanın bu iki konuda baştan ne yaptığını ve neyin ayrı bir hizmet olduğunu sorun. "Sizi ilk sıraya çıkarırız" gibi garanti cümlelerine ise şüpheyle yaklaşın, çünkü bunu kimse garanti edemez. Eski bir siteniz varsa eski sayfa adreslerinin yeni sayfalara yönlendirilip yönlendirilmeyeceğini de sorun. Bu yapılmazsa yıllar içinde biriken görünürlük kaybolabilir.
9. Yayından sonra bakım ve destek nasıl olacak?
Bir web sitesi yayına girdikten sonra da güncelleme, yedekleme ve güvenlik takibi ister. Bakımın neleri kapsadığını, bir sorun olduğunda kime ve nasıl ulaşacağınızı, ne kadar sürede dönüş alacağınızı sorun. Güncellemelerin sitenizi bozmadan nasıl yapıldığını, yedeklerin nerede tutulduğunu ve ne sıklıkla alındığını sormak da yerinde olur. Bakımsız kalan bir site zamanla yavaşlar ve güvenlik açığı riski artar.
10. Ayrılmak istersem ne olur?
Kimse bir işe ayrılığı düşünerek başlamak istemez, ama bu soru güveni ölçer. İş birliği bittiğinde tüm erişim bilgilerinin, dosyaların ve yedeklerin size nasıl teslim edileceğini sorun. Bu konuda açık ve rahat bir cevap veren firma, sizi bir sisteme bağlı tutmaya çalışmıyor demektir. Bu sorunun cevabı, firmanın kendine ve işine ne kadar güvendiğini de gösterir.
Cevapları nasıl değerlendirmelisiniz?
Cevaplarda en çok dikkat etmeniz gereken şey netliktir. "Hallederiz", "sorun olmaz" gibi genel cevaplar yerine somut ve yazıya dökülebilen cevaplar arayın, sonra bu cevapları teklifte ya da sözleşmede görmek isteyin. Fiyat elbette önemlidir, ama en düşük teklif kapsamı en dar teklif de olabilir. Karşılaştırma yaparken aynı kapsamı karşılaştırdığınızdan emin olun. Firmanın verdiği cevaplar kadar, cevap verirken takındığı tavır da önemlidir. Sizi acele ettiren ya da sorularınızı geçiştiren bir yaklaşım, proje boyunca da kendini gösterebilir.
Adorb'a da bu soruların hepsini sorabilirsiniz. Bizde alan adı, site ve içerik tamamen sizin olur. Altyapıyı ihtiyacınıza göre birlikte seçer, yönetim panelinin kullanımını size öğretir, yayından sonra da bakım ve destek sağlarız. Ücretsiz keşif görüşmesinde bu on soruyu tek tek konuşabiliriz.
