Mobil uygulama yaptırmak dışarıdan tek bir iş gibi görünür: bir ekip uygulamayı yazar, siz de bir gün onu mağazada görürsünüz. Gerçekte süreç birbirine bağlı altı adımdan oluşur ve her adımda sizin vereceğiniz bir karar vardır. Adımları baştan bilmek, nerede beklemeniz ve nerede devreye girmeniz gerektiğini gösterir. Böylece hem süre hem bütçe daha öngörülebilir olur. Aşağıda her adımda ne yapıldığını ve işletme sahibi olarak sizden ne beklendiğini sırayla anlatıyoruz.
Fikir ve kapsam: uygulama kimin için, ne işe yarayacak?
İlk adımda yazılım ekibiyle oturup uygulamanın kime hangi faydayı sağlayacağını netleştirirsiniz. Müşterileriniz sipariş mi verecek, randevu mu alacak, yoksa saha ekibiniz günlük rapor mu girecek? Bu sorunun cevabı ekranları, özellikleri ve bütçeyi belirler. Bu aşamada fikri sadeleştirmek de işin parçasıdır. Aklınızdaki her özelliği ilk sürüme koymak yerine, uygulamanın asıl işini yapan çekirdek özelliklerle başlamak çoğu zaman en doğru yoldur. Uygulamanın işinize nasıl katkı sağlayacağı ya da nasıl gelir getireceği de bu aşamada konuşulmalıdır. Konuşmanın sonunda elinizde uygulamanın ne yapacağını, kimlerin kullanacağını ve ilk sürümde hangi ekranların olacağını anlatan kısa bir yazılı belge olmalıdır. Bu belge teklifin ve takvimin dayanağıdır; sonradan çıkabilecek “ama ben bunu da istemiştim” tartışmalarını da önler. Bu adımda sizden beklenenler şunlardır:
- İşinizi ve müşterinizin yaşadığı sorunu kendi cümlelerinizle anlatın; teknik terim bilmeniz gerekmez.
- Beğendiğiniz ya da rakiplerinizin kullandığı uygulamaları örnek olarak gösterin.
- Özellikleri “ilk sürümde şart” ve “sonra eklenebilir” diye ikiye ayırın.
- Proje boyunca karar verecek tek bir kişi belirleyin. Dağınık onay, süreci en çok uzatan şeylerden biridir.
Ekran tasarımı: koda geçmeden önce görmek
Kapsam netleşince uygulamanın ekranları ve kullanıcının bir ekrandan diğerine nasıl geçeceği tasarlanır. Çoğu ekip önce kaba taslaklar, ardından renkleri ve yazı tipleriyle son haline gelmiş ekranlar hazırlar. Bu ekranlar bazen tıklanabilir bir örneğe (prototip) dönüştürülür ve siz akışı telefonunuzda gezinerek deneyebilirsiniz. Bu aşamadaki değişiklik hızlı ve zahmetsizdir. Aynı değişiklik kod yazıldıktan sonra istenirse günlerce iş anlamına gelebilir. Tasarımı onaylarken yalnız görünüşe değil, kullanıcının işini kaç dokunuşta bitirdiğine de bakın. Örneğin bir sipariş, menüden ödemeye kadar mümkün olduğunca az adımda tamamlanabilmelidir. Uygulamanın adı ve simgesi de bu aşamada netleşmelidir, çünkü mağaza sayfası ve tanıtım çalışmaları bunlara dayanır. Sizden beklenenler; logo, marka renkleri, ürün görselleri, uygulamada geçecek metinler ve tasarımın açık bir onayıdır.
Geliştirme ve test: çalışan sürümü telefonunuzda denemek
Onaylanan tasarım koda dönüşür. Bu aşamada yalnız telefondaki uygulama yazılmaz; verilerin tutulduğu sunucu tarafı ve gerekiyorsa içeriği yönettiğiniz bir yönetim paneli de kurulur. İyi işleyen projelerde ekip çalışan ara sürümleri düzenli olarak gösterir. Apple'ın deneme dağıtım aracı TestFlight ve Google Play'in iç test seçeneği sayesinde uygulamayı mağazaya çıkmadan kendi telefonunuza kurup kullanabilirsiniz. Geliştirme sırasında yeni fikirlerin gelmesi doğaldır. Bunları hemen eklemek yerine bir listeye yazıp ilk sürümden sonra değerlendirmek takvimi korur. Yönetim paneli varsa sizin ve ekibinizin paneli kullanmayı öğrenmesi de bu dönemde planlanmalıdır. Yayın günü ürünleri, kampanyaları ve kullanıcıları kendiniz yönetebiliyor olmalısınız. Test aşamasında uygulama farklı marka ve modeldeki gerçek telefonlarda, zayıf internet bağlantısında ve eski işletim sistemi sürümlerinde denenir. Ekip teknik hataları arar; sizin katkınız ise gerçek iş senaryolarını denemektir. Bir siparişi baştan sona verin, iptal edin, personelinize kullandırın. Bulduğunuz sorunları ekran görüntüsüyle ve tek bir listede iletmek, dağınık mesajlara göre çok daha hızlı sonuç verir.
Mağazaya yükleme ve yayından sonrası
Uygulama hazır olduğunda App Store ve Google Play'e gönderilir. Bunun için her iki mağazada da geliştirici hesabı gerekir. Hesapları işletmeniz adına açtırmanızı öneririz; böylece uygulama mağazada şirketinizin adıyla görünür ve sahiplik sizde kalır. Bu aşamada sizden şirket bilgileri, hesap açılışı için gereken onaylar ve mağaza sayfasında görünecek iletişim bilgileri istenir. Mağaza sayfası için açıklama, ekran görüntüleri, simge ve bir gizlilik politikası hazırlanır. Ardından iki mağaza da uygulamayı kendi kurallarına göre inceler. Kurallara uymayan bir nokta bulunursa uygulama reddedilir, düzeltilir ve yeniden gönderilir. Yayına girdikten sonra en değerli bilgi gerçek kullanıcılardan gelir. Mağaza yorumları, çökme raporları ve kullanım verileri bir sonraki sürümde neyin iyileşeceğini gösterir. Telefonların işletim sistemleri her yıl güncellendiği için uygulamanın düzenli bakımı da baştan planlanmalıdır.