Web sitesi yaptırmayı düşünen hemen herkesin ilk sorularından biri budur: "Site ne zaman hazır olur?" Dürüst cevap şu: süre, projenin kapsamına ve iki tarafın ne kadar hazırlıklı olduğuna bağlıdır. İnternette gördüğünüz kesin gün sayıları çoğu zaman en basit senaryoyu anlatır. Sizin için gerçekçi takvimi ancak ihtiyacınız netleştikten sonra konuşmak mümkündür. Bu yazıda takvimi belirleyen etkenleri tek tek anlatıyoruz. Böylece aldığınız tekliflerdeki süreleri daha doğru değerlendirebilirsiniz. Çok kısa süre vaat eden bir teklifle daha uzun ama ayrıntılı bir takvim sunan teklif arasındaki fark, çoğu zaman kapsamda ve test aşamasında gizlidir.
Süreyi en çok ne belirler?
- Sitenin türü: Birkaç sayfalık bir tanıtım sitesi ile ürün kataloğu, E-ticaret ya da üyelik sistemi olan bir site aynı takvimde bitmez. Tanıtım sitesinde ziyaretçi genellikle arar ya da form doldurur; satış yapan bir sitede ise ürün, sepet, ödeme ve sipariş takibi gibi birçok parça birlikte çalışmak zorundadır.
- Sayfa sayısı ve çeşitliliği: Aynı düzeni kullanan çok sayıda sayfa ile her biri ayrı kurgulanan sayfalar arasında büyük fark vardır. Her sayfa ayrı tasarım, içerik ve test demektir.
- Altyapı seçimi: WordPress gibi hazır bir altyapı standart ihtiyaçlarda daha hızlı ilerler. Tamamen özel geliştirme daha fazla emek ister ama size özgü işlevler kazandırır. Hangisinin uygun olduğu bütçenize, hedefinize ve sitenin ileride ne kadar büyüyeceğine bağlıdır.
- Özel özellikler: Online ödeme, randevu sistemi, çok dil desteği ya da stok veya muhasebe programınızla bağlantı gibi her özellik ayrı geliştirme ve test süresi demektir. Online ödeme gibi bazı özellikler bankanın ya da ödeme kuruluşunun başvuru ve onay sürecine de bağlıdır ve bu süre ajansın kontrolünde değildir.
- Eski siteden taşıma: Mevcut içeriklerin aktarılması ve eski sayfa adreslerinin yenilerine yönlendirilmesi ayrı bir iş kalemidir. Yüzlerce ürün ya da yazı varsa bu iş başlı başına zaman alır.
- Test ve düzeltme: Yayından önce sitenin farklı cihazlarda, hız ve güvenlik açısından denenmesi gerekir. Bu aşamayı kısaltmak takvimi kurtarmaz, sorunları yayından sonraya taşır.
İçerik hazırlığı takvimi nasıl etkiler?
Projelerin en sık takıldığı yer içeriktir. Tasarım ve yazılım planlandığı gibi ilerlerken hizmet metinleri, ürün açıklamaları ya da fotoğraflar uzun süre beklenebilir. İçerik gelmeden site yayına alınamaz. Yarım içerikle yayına çıkmak ise hem müşteriye hem arama motoruna eksik bir izlenim verir. Metinleri kimin yazacağını, fotoğrafların nereden geleceğini ve hepsinin ne zaman teslim edileceğini projenin başında konuşmak, takvimi korumanın en etkili yoludur. Fotoğraf çekimi gerekiyorsa çekim gününü erkenden planlayın, çünkü hava, mekân ve ekibin uygunluğu beklenmedik gecikmelere yol açabilir. Çok dilli bir site yapılacaksa çevirilerin de takvime eklenmesi gerekir. Ürün sayısı fazla olan sitelerde ürün bilgilerini bir tabloda toplamak, içerikleri tek tek girmeye göre çok zaman kazandırır.
Onay turları süreyi nasıl uzatır?
Tasarım, içerik ve yayın öncesi kontrol gibi aşamaların her biri sizin onayınızı bekler. Onayların ne kadar sürede verildiği toplam süreyi doğrudan etkiler. Kararı birden fazla kişi veriyorsa, örneğin ortaklar ya da farklı bölümler söz sahibiyse, geri bildirimler birbiriyle çelişebilir ve aynı ekran birkaç tur dolaşabilir. Bunu önlemek için tek bir karar verici belirleyin ve geri bildirimleri toplu olarak, tek bir listede iletin. Geri bildirim verirken yalnız "beğenmedim" demek yerine neyi neden değiştirmek istediğinizi yazmak, bir sonraki turun isabetli olmasını sağlar. Tatil ya da yoğun sezon gibi onay veremeyeceğiniz dönemleri de takvim yapılırken söyleyin. Proje ortasında yeni bir özellik eklemek de doğal olarak takvimi uzatır. Teklifte kaç revizyon turunun dahil olduğu yazıyorsa hem siz hem ajans süreci daha rahat planlarsınız.
Süreyi kısaltmak için neler yapabilirsiniz?
- İlk görüşmeden önce hedefinizi ve beğendiğiniz örnek siteleri hazırlayın.
- Alan adı, hosting ve e-posta erişim bilgilerini erkenden bulun; bu bilgilerin aranması bazen beklenenden uzun sürer.
- İçeriklerin teslim tarihlerini kendi takviminize de yazın.
- İlk yayın için gerçekten gerekli özellikleri seçin, geri kalanını sonraki aşamaya bırakın.
- Onaylar için tek bir yetkili belirleyin.
- Geri bildirimlerinizi dağınık mesajlar yerine tek bir listede, toplu olarak gönderin.
- Eski sitenizde korunması gereken sayfaları ve içerikleri baştan işaretleyin.
Dördüncü madde üzerinde durmaya değer. Her şeyi ilk günden yapmaya çalışmak yerine siteyi temel sayfalarla yayına alıp sonra geliştirmek, çoğu işletme için daha akıllıca bir yoldur. Yayından sonra eklenecek bölümler için kabaca bir sıra belirlemek, sitenin plansız büyümesini de önler. Bir teklifte süre görüyorsanız bu sürenin hangi varsayımlara dayandığını da sorun: İçerik kimden geliyor, kaç onay turu var, hangi özellikler dahil? Takvimdeki her aşamanın kimin sorumluluğunda olduğunu bilmek, gecikme olduğunda nedenini görmenizi de kolaylaştırır. Adorb'da takvimi ihtiyacınızı anladıktan sonra ilk görüşmede net olarak paylaşıyoruz. Bu soruları o görüşmede birlikte cevaplayabiliriz; böylece takvim yalnız ajansın değil, sizin de planınız hâline gelir.